NIKOS THEODORAKIS

NIKOS THEODORAKIS
«"Δημόσια χρέη"! Η εργατική τάξη ξέρει ότι τα χρέη αυτά δεν είναι δικά της και όταν πάρει την εξουσία θα αναθέσει την εξόφλησή τους σε εκείνους που τα έκαναν». (Λένιν, Απαντα, τόμος 33ος, σελ. 203)

MIKIS-radio

Παρασκευή, 13 Σεπτεμβρίου 2013

Το ταλέντο ...κληρονομιά ή εργατικότητα;


Το μουσικό ταλέντο αποτελεί μια σύνθεση από πνευματικές και ψυχικές ικανότητες οι οποίες εμφανίζονται στο πλαίσιο της μουσικής. Συχνά οι ικανότητες αυτές γίνονται πολύ συγκεκριμένες αφού μπορεί να αφορούν την επίδοση σε ένα ορισμένο μουσικό όργανο. 



Αλήθεια, πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει τα λόγια... «το παιδί αυτό είναι μεγάλο ταλέντο στο πιάνο» (για παράδειγμα). Κι αν το πει η δασκάλα ή ο δάσκαλός του και το ξαναπεί, οι γονείς, καλοπροαίρετα θα το πιστέψουν μια και ειλικρινά ίσως θα έχει ειπωθεί.

Δεν αποκλείεται όμως από αυτό το χρονικό σημείο να ξεκινούν οι πρώτες δυσκολίες για το παιδί και την οικογένεια. Γιατί η ψυχολογική πίεση που υφίσταται το παιδί με την ετικέτα του «ταλέντου» δεν είναι ό,τι το καλύτερο.

Πολλές φορές μάλιστα γίνεται η αιτία, τα παιδιά αυτά, επειδή δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις προσδοκίες των μεγάλων, να εγκαταλείπουν απογοητευμένα την άλλοτε αγαπημένη τους ενασχόληση με τη μουσική.

Αν μάλιστα ξεπεραστούν τα όρια και υπάρξουν χαρακτηρισμοί του τύπου «παιδί θαύμα», τότε οι απογοητεύσεις μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερες στο μέλλον. Αν έχουμε λοιπόν γνώση για τις «πηγές», για τα «συστατικά» του ταλέντου, θα αποφύγουμε ίσως πολλές δυσκολίες και φυσικά θα μπορέσουμε να βοηθήσουμε και τα παιδιά μας.

Ο Τζωρτζ Πίλκα, στο βιβλίο του Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ, γράφει: «Μια από τις πηγές του ταλέντου είναι η κληρονομική επίδραση. Η κλίση προς τη μουσική των γονιών, των παππούδων, ακόμα και μακρινών προγόνων». Όμως τα γονίδια δεν αρκούν. Χρειάζεται η δουλεία για τη διάπλαση του ταλέντου!

Ο λόγος του μουσικοπαιδαγωγού Χέρμαν Ρένιερ, από το βιβλίο του ΑΣ ΜΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΑΓΑΠΑΜΕ ΤΗ ΜΟΥΣΙΚΗ, είναι πολύ κατατοπιστικός: «Το μουσικό ταλέντο δεν είναι μόνο ένα κεφάλαιο που το έχει κληρονομήσει κάποιος από τους γονείς του ή τους προπαππούδες του αλλά είναι αποτέλεσμα επιμέλειας και μιας λίγο ή πολύ επίπονης εκμάθησης».

Ενδιαφέρουσα είναι και η άποψη του ψυχολόγου Χένριχ Ροθ, σύμφωνα με την οποία, το ταλέντο γίνεται η συνισταμένη δύναμη μιας προσωπικότητας για να δημιουργήσει αυτό που αγαπά. Υπάρχουν δηλαδή εν δυνάμει ιδιότητες μέσα σε μια προσωπικότητα οι οποίες μπορούν να εξελιχθούν σε ταλέντο με την εξάσκηση και τη μάθηση.

Για τη θέση πάντως του «ταλέντου» στο σχολείο, χαρακτηριστική είναι η άποψη του Γάλλου παιδαγωγού της τέχνης, Ρόμπερτ Γκλοτόν: «Το σχολείο δεν αποβλέπει να καταστήσει τα παιδιά μας καλλιτέχνες δεν επιδιώξει να ξυπνήσει ταλέντα. Αν τούτο γίνεται τυχαία και πέρα από τους κύριους στόχους του, τόσο το καλύτερο».

Ο προβληματισμός περισσότερο βρίσκεται στην ωδειακή παιδεία όπου εκεί συχνά τα πράγματα μπορεί να είναι διαφορετικά. Από τη μια, πιθανές ανεκπλήρωτες επιθυμίες γονιών που τις προβάλλουν στα παιδιά τους, από την άλλη αυτό που έλεγε δάσκαλός μου στο ωδείο: «Εκείνος που προβάλλει από δω και από κει το ταλέντο του μαθητή του, μάλλον τις δικές του προσδοκίες προβάλλει... ίσως να καλύπτει έτσι τη δική του μετριότητα... ίσως να καλοπιάνει το γονιό... ευτυχώς αυτοί οι δάσκαλοι δεν είναι πολλοί στα ωδεία μας».

Κανείς -είναι λογικό- δεν πρέπει να αμφισβητήσει ότι κάποια παιδιά έχουν πράγματι «κλίση» στη μουσική. (Συνήθως αυτή η κλίση αφορά ένα συγκεκριμένο πεδίο της μουσικής).

Ε, ναι, λοιπόν. Αυτή την κλίση πρέπει να επισημάνουμε να ενθαρρύνουμε να καλλιεργήσουμε. Να εμπνεύσουμε το παιδί να θέλει να ασχοληθεί με τη μουσική από αγάπη... και για την ευχαρίστηση που παίρνει απ’ αυτή την ασχολία. Να μην το κάνει για το γονιό ή για το δάσκαλο.

Αν λείπει η ευχαρίστηση, κανένα ταλέντο, καμιά κλίση, καμιά πρόθεση για ενασχόληση με τη μουσική δεν θα καρποφορήσει... Και η δημιουργία της ευχαρίστησης είναι υπόθεση του δασκάλου.



Γιώργος Σακελλαρίδης 


Μουσικοπαιδαγωγός